 Khuyến cáo mới Hội đái tháo đường Mỹ và Châu Âu đề cập rất chi tiết từng giai đoạn dùng thuốc cho bệnh nhân đái tháo đường type 2.
Bước 1: Việc điều trị dựa chủ yếu vào can thiệp lối sống (ăn uống hợp lý, tập thể dục) và uống metformin. Vì metformin có tác dụng làm giảm đường máu nhưng không gây tăng tiết insulin và rất ít khi gây hạ đường huyết. Do vậy sẽ là logic nếu bệnh nhân đái tháo đường type 2 được dùng metformin ngay từ đầu, khi mà tụy bệnh nhân còn tiết được khá nhiều insulin.
Nhưng cũng cần lưu ý rằng, với người Mỹ và Châu Âu, phần lớn bệnh nhân đái tháo đường type 2 là thừa cân và béo phì, nên dùng metformin như là một lựa chọn đầu tay có phần hợp lý. Với bệnh nhân đái tháo đường type 2 ở Việt Nam thì khác: phần lớn bệnh nhân lại có cân nặng bình thường hoặc thậm chí dưới bình thường (chiếm khoảng 2/3 số bệnh nhân). Do vậy, việc lựa chọn metformin như là thuốc đầu tiên cho bệnh nhân mới phát hiện ở Việt Nam chưa chắc đã là sự lựa chọn tốt, nhất là bệnh nhân thường được phát hiện muộn và đường máu tăng khá cao (chứng tỏ sự thiếu insulin có phần quan trọng hơn đề kháng insulin?).
Bước 2: nếu thay đổi lối sống tích cực và metformin không đạt được mục tiêu đường máu trong vòng 2-3 tháng, các chuyên gia khuyên nên thêm thuốc thứ 2: hoặc là sulffamide hạ đường huyết hoặc thêm insulin. Sulfamide hạ đường huyết có lợi là tác dụng nhanh và không đắt như các loại thuốc uống hạ đường huyết khác. Insulin chính là thuốc làm giảm đường máu mạnh nhất và không bị giới hạn bởi liều dùng, hay nói 1 cách khác khi tiêm insulin chắc chắn đường máu sẽ được khống chế. Và việc tiêm insulin hiện nay có thể dùng dạng bút tiêm rất thuận lợi và gần như không đau.
Bước 3: nếu 2 hoặc 3 loại thuốc uống không đưa đường máu về mức yêu cầu (kể cả đã dùng đến insulin chậm 1 lần/ngày cũng thất bại), điều trị bằng insulin tích cực là biện pháp thích hợp nhất cả trên phương diện an toàn và giá thành điều trị. Điều chủ yếu là thuyết phục bệnh nhân chấp nhận sự thực rằng không phải insulin làm bệnh nặng lên, mà chính là tự bản thận tụy bệnh nhân không còn khả năng tiết insulin tốt như trước nữa.
Pioglitazone hoặc exenatide (Byetta) cũng được coi là một sự lựa chọn thứ yếu khác vì ít được xác định hiệu quả chắc chắn bằng các thuốc trên. Sử dụng những thuốc này cần dựa trên sự suy xét lợi hại của bác sỹ tùy theo từng trường hợp cụ thể như có bị hạ đường huyết hoặc tăng cân hay không.
Các thuốc khác bao gồm thuốc ức chế men phân giải glucide ở ruột - alpha-glucosidase, nhóm kích thích tụy tiết insulin không phải sulfamide hạ đường huyết - glinide, pramlintide và thuốc ức chế DDP-4 không được đưa vào khuyến cáo vì những lý do như tác dụng phụ nhiều, chi phí đắt, thiếu nghiên cứu xác định hiệu quả của thuốc hoặc có tác dụng kém so với các thuốc đã nêu ở trên.
Dù chưa được xác định chắc chắn rosiglitazone và sự gia tăng nguy cơ biến chứng tim mạch có mối liên hệ hay không, các chuyên gia cũng đã nhất trí việc tránh dùng thuốc này cho bệnh nhân đái tháo đường type 2.
Bệnh nhân thường luôn mong muốn có được thuốc mới hiệu quả hơn, ít tác dụng phụ hơn. Nhưng chính những thuốc kinh điển được sử dụng trong vài chục năm qua mới thực sự là thuốc an toàn nhất vì đã trải qua nhiều năm kiểm nghiệm trên số lượng bệnh nhân cực lớn.
Ths, Bs Nguyễn Huy Cường.
Số lượt đọc:
1586
-
Cập nhật lần cuối:
27/11/2008 04:01:43 PM | 